Gastroskopi

Gastroskopi üst sindirim sistemi organlarının (özofagus-mide ve on iki parmak bağırsağının) iç kısımlarının gastroskop denilen özel aletle incelenmesidir.

Gastroskop; uç kısmında ışığı ve görüntü kaydeden kamerası olan ve içerisinde çalışma kanalı bulunan kıvrılabilen bir sistemdir. İşlem esnasında üst gastrointestinal sistemde tespit edilen lezyonların yüksek çözünürlüklü (HD :high definition) fotoğraf ve videoları kaydedilmektedir. Çalışma kanalı aracılığıyla ise bu bölge hastalıklarından parça alınır, kanamalar durdurulur. Yine girişimsel endoskopik cerrahi işlemler olarak ; mideye beslenme tüpü konulması, kanser öncüsü poliplerin çıkartılması , erken kanserlerin tedavisi, darlıkların genişletilmesi, stent denilen metal borular vasıtasıyla darlıkların açılması ve zayıflama balonlarının yerleştirilmesi gibi işlemler yapılmaktadır.

GASTROSKOPİ KİMLERE YAPILIR?

TANI AMACIYLA:

• Karın üst kısım ağrıları, bu bölgede yanma ve ekşimeler
• Yenilen gıda ve mide içeriğinin uykuda ağıza gelmesi
• Yutma güçlüklerinin araştırılması
• Tekrarlayan ses kısıklıklarının araştırılması
• Mide ameliyatları sonrasında takip
• Üst sindirim sistemi kanserleri
• Ailede kanser öyküsü varsa bu organların taranması
• Kansızlık nedeninin araştırılması
• Ağızdan kan gelmesi durumunda kanama nedeninin araştırılması
• On iki parmak bağırsağı ve mide ülserleri
• Mide fıtığı
• Mide mukozası iltihapları
• Mide bakterisinin tanısı (HP-Helicobacter pylori )

TEDAVİ AMACIYLA:

• Erken mide kanserlerinin tedavisi
• Kanser öncüsü poliplerin çıkartılması
• Mideye beslenme borusu takılması
• Yemek borusu ve mideye kaçan yabancı cisimlerin çıkartılması
• Yemek borusu, mide çıkışı darlıklarının dilatasyonu ve stentlerle(genişleyebilen metal stent)yol açması
• Ülser kanamalarının durdurulması
• Mideye zayıflama balonu yerleştirme

GASTROSKOPİ YAPTIRMASI GEREKEN HASTALAR HANGİ HAZIRLIKLARI YAPMALIDIR?

Endoskopi işlemi öncesi 6-8 saatlik açlık süresi yeterlidir. Hastanın yakınmaları hakkında mutlaka endoskopistin işlem öncesi bilgisi olmalıdır. Özellikle ciddi endoskopik girişim düşünülecek olan hastaların kan sulandırıcı ilaçlar konusunda hekime bilgi verilmelidir. Mide çıkışı kapalı olan hastalarda ve ciddi kanmalar da ise işlem öncesi mide yıkanarak gastroskopi yapılır.

GASTROSKOPİ İŞLEMİ NASIL YAPILIR?

İşlemin nasıl yapılacağı , risk ve komplikasyonlarının ne olabileceği konusunda ayrıntılı bilgilendirme yapılır. Hasta ve yakınlarının onayı alınır. İşlem öncesi damar yolu açılır. Hasta işlemin rahat yapılabilmesi ve kusma ve sekresyonlarının hava yoluna kaçmaması için sol yanına baş yukarı gelecek şekilde yatırılır. Takma dişler çıkartılır ve ağızlık takılır. Anestezi doktoru tarafından hastayı işlem esnasında uyutan ve işlem sonrasında ise işlemi hatırlamamasını sağlayan ilaçlar damar yoluyla verilir. Hastanın parmak ucundan sürekli olarak kan oksijen düzeyi ölçülür, gerekirse oksijen desteği sağlanır. Hastanın takma dişleri varsa çıkartılır. Ağıza yerleştirilen ağızlığın içerisinden endoskop ilerletilerek işleme başlanır. İşlem sonrası ise gerekirse hastanın uyanması sağlayan ilaçlar verilir. İşlem sonrası hastanın ne zaman besleneceği bildirilir. 

GASTROSKOPİ İLE TEK BAŞINA KESİN TANI KONULABİLİR Mİ?

Gastroskopi işlemi ile sindirim sitemi organlarının mukozal yüzeylerinin (sindirim sisteminin en iç yüzeyi) gözle görülebilen hastalıkları tanınabilir. Alınan parça ve poliplerin histopatolojik incelemesi ise tanıda kullanılan en önemli aşamalardan birisidir. Bu hastalıkların sindirim sistemi katlarını ne kadar tuttuğu ve sindirim sistemi dışına nasıl yayıldığını araştırmak için daha ileri tetkikler yapılabilir.

KİMLERE GASTROSKOPİ YAPILMAZ?

Gastroskopi bu işlemi tamamen reddeden hastalara yapılmaz. Hastanın şuurunun kapalı olup solunum cihazına bağlı olması bu işlemin yapılmasını etkilemez. Endoskopi işleminin yapılabilmesi için sindirim sistemi yolunun açık olması gerekir. Sindirim sistemi yolu tıkalı hastalar da daralmış ve kapalı bağırsak kısımları endeskopla genişletilerek veya stent denilen borularla dar kısımlar açılarak işlem gerçekleştirilebilmektedir.

GASTROSKOPİ YAPTIRAN HASTALARDA NE GİBİ KOMPLİKASYONLAR İSTENMEYEN YAN ETKİ (KOMPLİKASYONLAR) OLUŞABİLİR?

Endoskopi yapılan hastalara işlem öncesi ve işlem esnasında bazı ilaçlar verilmektedir. Bu ilaçlara allerjik reaksiyon gelişebilir. Bu nedenle allerji riski olan hastaların bu durumu belirtmeleri gerekmektedir. Gastroskopi sonrası bazen kısa süreli yutma güçlüğü ve karında şişkinlik meydana gelebilirse de bu komplikasyonlar çok seyrek ve geçicidir.

Kanama (ağızdan veya makattan kan gelmesi) gastroskopi sonrasında yine çok seyrek rastlanan bir durumdur. Genellikle polip denilen oluşumların çıkartmasından sonra meydana gelir. İşlem esnasında yemek borusundan veya mideden delinme olması çok nadir ancak en ciddi komplikasyondur.

GASTROSKOPİ HANGİ DURUMLARDA TEKRARLANMALIDIR?

Gastroskopi işlemini bazı durumlarda tekrarlamak gerekebilir. İşlemin ne kadar sıklıkla yapılacağına hastalığın ilk tanısı konulduktan sonra ve histopatolojik inceleme sonuçlarına göre karar verilmelidir. Ancak aşağıdaki durumlarda gastroskopik işlemin tekrarı gerekebilir;

• İlaçla tedavi edilen mide ve on iki parmak bağırsağı ülserinin kontrolünde
• Mide poliplerinin takibinde
• Ailede mide kanseri öyküsünün olması durumunda
• Kanser gelişme riski olan atrofik gastritli hastalar
• Barret özofagusu
• Medikal tedaviye rağmen hasta yakınmalarının tekrarında
• Opere edilen özofagus ve mide kanserlerinin takibinde